در واقع PCI مخفف Peripheral Component Interconnet و به معنی رابط اجزای جانبی است. به طور کلی PCI Express که گاهاً PCIe هم نوشته می‌شود، جایگزین اسلات PCI است. معمولاً PCI Express را در مورد کارت‌ها به کار می‌بریم و PCIe را برای اشاره به اسلات‌های مربوطه روی مادربورد استفاده می‌کنیم. PCIe و PCI به کلی متفاوت هستند اما هدف هر دو، اتصال کارت‌های جانبی است.
در گذشته اسلات PCI روی مادربوردها برای اتصال لوازم جانبی در نظر گرفته می‌شد اما امروزه PCI Express جایگزین آن شده و اتصال لوازم جانبی مختلف مثل مودم، کارت‌های پیشرفته‌ی پردازش صدا، کارت‌های شبکه با سرعت بالا، کارت‌هایی برای اضافه کردن پورت‌های یو‌اس‌بی و ای‌ساتا و حتی اخیراً درایوهای حالت جامد، به راحتی صورت می‌گیرد. در سال 2004، نسخه‌ی جدید PCI یعنی PCI Express معرفی شد. تفاوت بزرگی بین نسخه‌ی جدید که یک باس سریال یا سری است با نسخه‌ی قدیمی به عنوان یک باس Parallel یا موازی وجود دارد. در معماری قدیمی، تمام وسایل با خطوط داده، آدرس و کنترل مشترک به باس ارتباطی متصل می‌شدند. اما در نسخه‌ی جدید باس سریال است و هر ابزار به صورت جداگانه با یک یا چند مسیر ارتباطی (Lane) به ریشه‌ی پیچیده مرتبط می‌شود. بخش ارتباطی Root Complex یا ریشه‌ی پیچیده نام دارد که ارتباط پردازنده را با سوییچ‌های ارتباطی وسایل جانبی برقرار می‌کند.
سرعت باس PCIe به مراتب بالاتر از AGP یا PCI است، به همین علت بسیار کوچک‌تر است و پهنای باند بالایی ارایه می‌کند
وسایل جانبی که برای اسلات‌های PCIe طراحی شده‌اند، از ارتباطی منطقی به نام لینک یا Interconncet به معنی ارتباط بینابین استفاده می‌کنند. معماری پی‌سی‌آی اکسپرس، یک معماری نقطه به نقطه است به این معنی که هر یک از وسایل می‌تواند با دیگر وسایل رابطه برقرار کند و ارتباط نقطه به نقطه پی‌سی‌آی اکسپرس، رابطه‌ی چند کارت جانبی مثل کارت گرافیک را تسریع می‌کند.
هر ارتباط بینابین از طریق یک یا چند مسیر (Lane) صورت می‌گیرد. با یک مسیر در یک سیکل کلاک، می‌توان 1 بیت داده را در یک جهت جابجا کرد. هر چه مسیرها بیشتر باشند، سرعت ارتباط بالاتر خواهد بود.
هر لینک ارتباطی ممکن است با 1 الی 32 مسیر فعالیت کند. یکی از نکات مثبت پی‌سی‌آی اکسپرس این است که اگر ابزاری که تنها به یک مسیر نیاز دارد و به عبارت دیگر x1 است را در اسلات x4 قرار دهید، مشکلی ایجاد نمی‌شود چرا که ارتباطات چند مسیر، در شروع کار و راه‌اندازی ارتباط، اطلاعاتی برای تنظیم تعداد مسیرها رد و بدل می‌شود تا در نهایت هر تعداد مسیر که لازم و کافی است، فعال شود.